|
Dom Mariański
Siostry Franciszkanki od Pokuty i Miłości
Chrześcijańskiej po okresie kulturkampfu po raz wtóry przybyły do
Chojnic w 1885 roku. Kongregacja od początku postawiła przed chojnicką wspólnotą
zakonną zadania opieki nad chorymi oraz prowadzenia placówek wychowawczych. Dla tej
działalności siostry wybudowały dom Mariański (1906), z myślą o umieszczeniu w nim
przedszkola, szkoły gospodarczej dla dziewcząt i pensjonatu.
Działalność wychowawcza wymagała odpowiednich warunków oraz
oddzielenia od szpitala. W tym celu w 1901 r. kuria biskupia w Pelplinie zakupiła od p.
Eschner - Przewoskiej 36 arów ziemi za 33 tys. marek. Po uzyskaniu wymaganych pozwoleń,
budowa rozpoczęła się w czerwcu 1905 r., a zakończyła się jesienią roku
następnego.
2 października 1906 r. odbyło się uroczyste poświęcenie
trzypiętrowego gmachu nazwanego Zakładem Mariańskim. Oprócz szkoły gospodarczej i
przedszkola znajdowała się w nim również kaplica pw. Niepokalanego Poczęcia
Najświętszej Maryi Panny. Od tego czasu do 1920 r. istniały dwa osobne konwenty św.
Boromeusza i Mariański, potem nastąpiło znów połączenie.
Podczas I wojny światowej dom mariański do 1916 r. pełnił funkcję
szpitala wojskowego, później już tylko instytucji wychowawczej. Po odzyskaniu
niepodległości zarzucano siostrom, że zbyt opieszale wprowadzały język polski do
swych placówek pedagogicznych, lecz znalazły obrońcę w osobie proboszcza, ks. kan.
Bolesława Makowskiego, a z biegiem czasu instytucja została zupełnie spolonizowana. W
szkole gospodarczej uczyło się przeciętnie 60 dziewcząt, nauka początkowo była
dwuletnia, potem została skrócona do dwóch semestrów. Szkoła ta dawała doskonałe
przygotowanie do prowadzenia domu, uczyła także ogólnej kultury i ogłady. Z powodu
kryzysu zmalała liczba uczennic, więc siostry prowadziły kursy szycia i gotowania dla
dziewcząt z biednych rodzin. Przez cały okres międzywojenny na parterze budynku
istniało przedszkole dla ok. 70 dzieci, również dwa przedszkola miejskie władze
powierzyły siostrom franciszkankom.
Po II wojnie światowej Szkoła Gospodarstwa Domowego oficjalnie
istniała tylko do 1948 r., a następnie trwała pod płaszczem innych form
działalności. Ostatecznie zaniechano kursów gospodarczych w 1961 r. wobec
kategorycznego zakazu władz. Przedszkole w 1952 r. siostry przekazały
"Caritasowi", lecz nadal pracowały jako wychowawczynie. Dom Dziecka, po wielu
szykanach i nieustannych kontrolach, odebrano siostrom w 1961 roku.
Później gmach został zajęty na przychodnię zdrowia, a siostry
franciszkanki coraz bardziej ograniczane, pozostały tylko w domu św. Franciszka do
listopada 1981 r., gdy przeprowadziły się do nowego budynku przy ul. Wysokiej 13.
Obecnie po przeniesieniu przychodni miejskiej na ul. Kościerską, dawny Zakład
Mariański stoi pusty. W 2004 roku został rozstrzygnięty konkurs na zagospodarowanie
obiektów poszpitalnych, o czym można przeczytać tutaj.
Tekst
pochodzi z książki Kazimierza Ostrowskiego "Zabytki Chojnic" wydanego przez UM
w Chojnicach w 2000 roku. Zdjęcie wykonałem w maju 2007 roku. Po kliknięciu w nie wersja
o 159 KB. Od listopada 2002 stoją puste po przeprowadzce szpitala na ul. Leśną, a
przychodni do Centrum Medycznego na ul. Kościerską 9. W tej chwili (12/2008) prace
remontowe zlecone przez prywatną szkołę wyższą są wstrzymane. Więcej zdjęć w
"Obserwatorze" z 11/2006. |
