STRONA JURKA
o Chojnicach...

Gmach sądu

    Gmach Sądu Powiatowego w Chojnicach na skrzyżowaniu ulic Młyńskiej, Strzeleckiej i Pietruszkowej liczy już sobie 120 lat, powstał bowiem w 1878 roku. Wzniesiono go na fundamentach dawnego kasyna garnizonowego. Zbudowany w stylu neoklasycystycznym, przyozdobiony dekoracyjnymi formami, wzorowanymi na rzymskich płaskorzeźbach z Forum Trajana, należał do najokazalszych i zarazem najciekawszych pod względem architektury gmachów publicznych w Chojnicach.
    W drugiej połowie XIX wieku Chojnice stały się siedzibą szeregu instytucji rządowych. M. in. w latach 1857- 64 zbudowano więzienie, a potem gmach dla sądu, który zarazem podniesiono do rangi okręgowego; obok niego istniały sądy powiatowy i grodzki. W 1920 r., z chwilą włączenia Pomorza do odrodzonej Rzeczypospolitej, sądownictwo chojnickie zostało przejęte w ręce polskie. Pierwszym prezesem Sądu Okręgowego został dr Leon Pytlik (zm. 1923 r.). Sąd Okręgowy obejmował powiaty chojnicki, tucholski, sępoleński, kościerski, starogardzki i tczewski.
     W latach 1927-37 sędzią w Chojnicach był wybitny pisarz i działacz kaszubski Jan Karnowski, o czym informuje tablica pamiątkowa w korytarzu obok głównego wejścia.
    Spalony w czasie działań frontowych w 1945 r. i odbudowany w 1950 r. gmach przy Młyńskiej 30 nie odzyskał już, niestety, pierwotnego wyglądu. W okresie powojennym sąd mieścił się w budynku z wieżyczką przy ul. Człuchowskiej 31. Elewacja odbudowanej siedziby sądów, bez większości ornamentów i figuralnych rzeźb, ze zgrzebną prostotą poddasza, wydaje się okaleczona. Tak jak od początku, dziś także w budynku współistnieją sąd i prokuratura.
  

    Tekst pochodzi z książki "Zabytki Chojnic" Kazimierza Ostrowskiego z rozdziału "Gmach sądów". Zdjęcia wykonałem w maju 2007 po remoncie kapitalnym nie tylko elewacji. Po kliknięciu w nie wersje o 148 i 144 kB.